Bağlam
Senet, fiziksel bir belgeye bağlı olduğu için bankacılığın en yüksek operasyonel risk taşıyan süreçlerinden biridir. Belge şubeler arasında dolaşır, muhabir bankalarda tahsil olur, protesto edilir ya da iade edilir. Her el değiştirmede statü güncellemesi gerekir ve bu güncelleme manuel yapıldığında hem gecikir hem hata üretir. Tutarın hesaba geçmesiyle senedin sistemdeki durumunun eşleşmemesi, mutabakatsızlığın ve müşteri şikâyetinin kaynağıydı.
Yaklaşım
- Şube ve operasyon birimi arasındaki sevk, iade ve alındı onayı akışları için ayrı ekranlar tasarlandı; sorumluluk operasyon birimine kaydırılarak şube yükü azaltıldı.
- Muhabir bankalardan gelen EFT/SWIFT mesajlarıyla senet kayıtlarının otomatik eşleştirilmesi kuruldu; eşleşen tutar otomatik olarak alacaklı hesaba geçirilip senet statüsü güncellendi.
- Otomatik eşleşmeyen mesajlar için, elle alacak geçilirken senet statüsünün de birlikte güncellendiği bir kontrol noktası tanımlandı.
- Protesto edilen, muamelesiz iade talep edilen ve vadesinde ödenmeyen senetlerin statüleri ile muhabir masraflarının tahsili otomatikleştirildi.
- Yanlış tahsilat için, yalnızca tahsil eden şubenin kullanabildiği bir tahsilat iptal ekranı kuruldu; yetki, işlemi yapan tarafa bağlandı.
Sonuç
- Tutar hareketi ile senet statüsü arasındaki kopukluk sistemsel olarak kapatıldı.
- Manuel statü güncellemesine bağlı operasyonel hata kaynağı büyük ölçüde ortadan kalktı.
- Şube ile operasyon birimi arasındaki sorumluluk sınırı ekran düzeyinde netleşti.
- Protesto ve iade süreçleri izlenebilir statülerle takip edilebilir hale geldi.
Bu vaka çalışması, projenin kapsamı ve yaklaşımı üzerinden anlatılmıştır. Kurum adı, ticari rakamlar ve performans metrikleri gizlilik yükümlülüğü gereği paylaşılmamaktadır.
Bu Projeden Kalan
Operasyonel risk çoğu zaman büyük hatalardan değil, iki kaydın birbirini beklememesinden doğar. Para hareket ediyor ama belge statüsü hareket etmiyorsa, aradaki boşluk er ya da geç mutabakatsızlık olarak geri döner. Bu, iç denetim çalışmalarında en sık rastlanan bulgu tipidir: kontrol vardır, ama iki sistem arasındaki bağ yoktur.
- Finans İşlemleri Danışmanlığı — Finansal analiz, raporlama ve denetim süreçlerinde şirketinizin karar mekanizmalarını güçlendiren veri odaklı danışmanlık.